Den gode soldat Švejk nemner eit stort tal institusjonar og firma, offentlege som private.
Desse var fram til 15. september 2013 kategorisert som 'Stader', noko som berre delvis gjev meining ettersom denne typar
einingar ikkje for evig er knytte til eit bestemt geofrafiske punkt slik som t.d byar, fjell og elvar er. Dei fyrste
vert difor skilde ut i denne samleseksjonen som innheld m.a. militære og sivile institusjonar (inkludert hæreiningar
som regiment osb.), hotell, skjenkestader, aviser og tidskrift.
Grenseoppgangen mod stadsdatabasen er rettnok litt uklår, men eg prøver i denne seksjonen å ta med emne som
rettnok kan plasserast geografisk, men som ikkje er bundne til eit bestemt geografisk punkt. Difor vil Praha og Wien
framleis høyra til stadsdatabasen, desse har faste koordinatar. Ein institusjon derimot kan gjerne kan byta
tilhaldsstad, og døme på dette er Odvodní komise og Kriegsministerium.
Namna er fargekoda etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme:
U kalicha som ein stad der handlinga føregår,
k.u.k. Kriegsministerium omtala av forfattaren,
Pražské úřední listy som del av ein i dialog, og
Stoletá kavárna nemnd i ei anekdote.
Gimnazjum er nemnd 9 gonger i Den gode soldat Švejk.
Gimnazjum
var innkvarteringa til marsjbataljonen i Sanok. Dei var der berre nokre få timar avdi reservane til den tyske Hannover-divisjonen kom og la beslag på det.
Bakgrunn
GimnazjumGymnas i Sanok
vert hevda å vera Szkoła Podstawowa nr 8 w Sanoku, eit gymnas (mellomskule) i sentrum av Sanok som enno fungerer i beste velgåande. Namnet på gymnaset var ikkje eksplisitt nemnd i Den gode soldat Švejk men ettersom ein by på storleik med Sanok neppe hadde meir enn eit gymnas, i alle fall ikkje i sentrum.
Mystifisering vert til røyndom
Til trass for denne tilsynelatande enkle samanhengen skal ein uansett ta desse opplysningane i Den gode soldat Švejk med ei klype salt. IR. 91 sin XII. Marschbataillon med Jaroslav Hašek kan knapt ha sett fot her, i alle fall ikkje under omstenda romanen omtalar. Forfattaren har heller henta inspirasjon annanstads frå, og gymnaset i Sokal er einaste liknande institusjon regimentet påviseleg overnatta på under hans tenestetid[a]. Det kan sjølvsagt òg ha vore andre, men Sanok er definitivt ikkje ein av dei.
Tidleg historie
Skulen vart bygd i 1880 og hadde fram til 1922 namnet Gimnazjum Męskiego (Mannsgymnaset). I 1906 hadde den 820 elevar, av desse 520 polske, 170 rusynske og 70 jødiske[b].
Sitat
[III.4] U slečny Elly byl pan poručík Dub, který, když maršbatalion byl už ve svých ubikacích v gymnasiu, zavolal si celý svůj šik a upozorňoval jej v dlouhé řeči, že Rusové při svém ústupu zakládali všude bordely s personálem pohlavně nakaženým, aby způsobili rakouské armádě tímto svým trikem velké ztráty.
Bank Krakowski
var hovudkvarteret til staben i Eiserne Brigade (Jernbrigaden) men òg desse måtte evakuerast til fordel for reservane til Hannover-divisjonen.
Bakgrunn
Bank Krakowski
skal ha vore ein bank på bytorget i Sanok (Rynek) men opplysningane er usikre. Bygningen eksisterer enno men har i dag (2010) andre funksjonar.
Sitat
[III.4] Plukovník reserv hanoverské divise ukazoval totiž disposice svého štábu, že má ubytovat své mužstvo v gymnasiu, kde právě nyní byli ubytováni jednadevadesátníci. Pro umístění svého štábu žádal vyklizení domu krakovské banky, ve kterém právě byl štáb brigády.
Kawiarnia Miejska
var kaféen/bordellen i Sanok som Leutnant Dub inspiserte så grundig at Švejk måtte koma å henta han så han kunne bli med på ferda vidare. Švejk viste her at han kunne vera handlekraftig og effektiv.
Bakgrunn
Kawiarnia MiejskaBykaféen
skal ha eksistert og det vert hevda at den fungerer framleis under namnet Hotel Pod Trzema Różami (Under dei tre Roser). I dag er det eit vanleg, sømeleg hotell med restaurant og pizzeria. Det må leggjast til at Jaroslav Hašek og IR. 91 aldri reiste gjennom Sanok, så inspirasjonen må ha kome ein anna stad frå.
Sitat
[III.4] „Spojené zábavní místnosti a městská kavárna“, podnik, o kterém se Švejk zmiňoval, byly rozděleny také na dvě části. Kdo nechtěl jít přes kavárnu, šel zadem, kde se vyhřívala na slunci nějaká stará paní, která mluvila německy, polsky a maďarsky asi v tomto smyslu: „Pojďte, vojáčku, máme zde pěkné slečinky.“
U Kocanů
var ein restaurant og danselokale som i fylgje Egon Erwin Kisch var identisk med U města Slaného i Nové město. Det uoffisielle namnet 'U Kocanů' er etter den tidlegare eigaren Karel Kocan som selgde lokalet ein gong før 1910. Kisch noterte at eigaren var Herr W. Kocourek, noko som stemde i 1910 og enno i 1936 er han oppførd i adresseboka.
U města Slaného var eitt av elleve lokale som soldatar frå garnisonen i Praha hadde forbod mot å vitja.
Sitat
[III.4] Pan kaprál Kříž přijel do Prahy na urláb a já jsem s ním tančila ,U Kocanů’, a von mně povídal, že prej ty tancuješ v Budějovicích ,U zelený žáby’ s nějakou pitomou flundrou a že jsi mě už úplně vopustil.
Kjelder: Milan Hodík, Hans-Peter Laqueur, Egon Erwin Kisch
U zelené žáby
er nemnd i det sinte brevet frå Božena til Švejk. Ho hadde vorte fortald av Korporal Kříž at Švejk hadde dansa med ei idiotisk førkje her. Alt dette kjem fram når Švejk lettar sitt hjarta for Oberleutnant Lukáš om sine kjærleiksorger under marsjen frå Sanok.
Bakgrunn
U zelené žábyDen grøne frosk
var ein pub i Budějovice som enno ikkje er identifisert og som etter alt å døma aldri har eksistert med dette namnet. Truleg blandar Božena her saman U zelené ratolesti (Ved den grøne kvist) og U žaby (ved Frosken).
Den fyrste var ei vegkro i Říšská třída (no Husová) like ved Mariánská kasárna. Bygningen er enno i bruk som restaurant og pensjonat. Den fungerte òg som danselokale, noko som stemmer godt med omtalen i romanen.
U žaby er i dag namnet på ein kafé på Piaristické náměstí, nok kalla opp etter ein steinfrosk på fasaden på kyrkja like ved. Namnet har truleg vore brukt på sjenkestader på plassen òg i 1915 sjølv om dette ikkje kan stadfestast.
Č. Beránek
Myslím že hospoda „U zelené žáby“ byla buď na Piaristickém náměstí, kde je to tradiční název (podle místní pověsti o žábě a konci světa) a i dnes jsou tam dva podniky „U žáby“, druhou (dle mne pravděpodobnější) je možnost, že Hašek když psal román si to popletl, kousek od kasáren 91. IR (tak 100m) je hostinec „U zelené ratolesti“ což byl známý hostinec už od počátku 19. století, byl a je dodnes velký s prostory pro tančírnu a pokoji.
Sitat
[III.4] Pan kaprál Kříž přijel do Prahy na urláb a já jsem s ním tančila ,U Kocanů’, a von mně povídal, že prej ty tancuješ v Budějovicích ,U zelený žáby’ s nějakou pitomou flundrou a že jsi mě už úplně vopustil.
Beseda
er nemnd av Švejk når han fortel Oberleutnant Lukáš kor uheldig han har vore med damer.
Bakgrunn
Beseda
viswer nesten sikkert til Měšťanská beseda i Praha II. Institusjonen eksisterte frå 1845 til 1952 og den tilknytta restauranten tilhøyrde i 1891 Gustav Stejskal. Bygningen fungerer frå 2008 som firestjerners hotell.
Sitat
[III.4] To se ví, že se všichni smáli a její matinka, která ji tam hlídala, že ji vodvedla na chodbu v ,Besedě’ a že tu svou blbou nánu zkopala.
U Dvořáků
var eit av bordella blekkslagar Pimpra kunna hamna på når han skulle ut og kjøpa blekkplater. Dette er i ei anekdote Švejk finn det på sin plass å fortelja Leutnant Dub etter denne sine eskapadar på liknande etablissement i Sanok.
Bakgrunn
U Dvořáků
var eit bordell i Staré město (Radko Pytlík). Denne opplysninga vert underbygd av Milan Hodik legg fram ei liste over bordell frå 1912, oppførd i Chytilův adresář. Her finst det to oppføringar med Dvořák som eigar, men det er nokså sikkert Jaroslav Dvořák det er snakk om. Den andre adressa er i Malá Strana medan historia om blekkslagar Pimpra er eintydig relatert til Staré Město.
Sitat
[III.4] Ale to byl asi nějakej vomyl. Klempíře Pimpra z Kozího plácku taky vždycky hledali, když šel kupovat plech do města, a našli ho také vždycky v podobnej místnosti, buď u ,Šuhů’, nebo u ,Dvořáků’, jako já vás našel.
Karmelitáni
viser truleg til kostel Panny Marie Vítězné i Malá Strana, Praha. Den var eigd av Karmelitt-ordenen fram til 1784 og på ny frå 1993.
Sitat
[III.4] Naproti karmelitánům v Praze měl, pane obrlajtnant, před lety krám s králíky a jiným ptactvem pan Jenom. Ten si udělal známost s dcerou knihaře Bílka.
Národní divadlo
er nemnd i anekdota om nadstrážník Hubička. Paret som vart arresterte i Resslova ulice hadde gått frå teateret for å få litt frisk luft.
Bakgrunn
Národní divadloNasjonalteateret
er det tsjekkiske Nationalteateret. Bygningen vart oppførd i neorenessance-stil i åra 1868-1883 og har vorte eit nasjonalt symbol.
Sitat
[III.4] Ekvipáž že je dovezla až za Národní divadlo a nyní že se chtí provětrat a bydlí nedaleko, na Moráni, on že je vrchní místodržitelskej rada s chotí.
Svatý Jindřich
er nemnd i anekdoten om is mentioned in the anecdoten om nadstrážník Hubička som hadde arrestert ein redaktør utkledd som politimann. Den falske politimannen sa han var stasjonert her.
Bakgrunn
Svatý JindřichSt. Henrik
viser truleg til ein politistasjonen ved kostel Svatého Jindřicha i Praha. Det er rettnok ingen politistasjon der i dag, men på Švejk si tid låg det ein på Havlíčkovo náměstí979/35, ei adresse svært nær den nemnde kyrkja.
Sitat
[III.4] Ta paní už ani plakat nemohla a pan vrchní místodržitelský rada rozčilil se tak, že začal mluvit něco vo sprosťáctví, načež byl zatčen a předveden k nejbližší patrole v rayonu komisařství v Salmově ulici, které řekl převlečený redaktor, aby ten párek odvedli na komisařství, on že je od svatého Jindřicha a byl za služební cestou na Vinohradech, oba dopadl při rušení nočního klidu, při noční rvačce, a zároveň že ještě spáchali přestupek urážky stráže.
